Thai ngoài tử cung là gì? Dấu hiệu mang thai ngoài tử cung sớm nhất - HUGGIES® Việt Nam
Tất cả các chuyên mục
Thai nhi theo tuần
Tam cá nguyệt đầu tiên - Mang thai 3 tháng đầu
Biến chứng thai kỳ
Đặt tên cho con
Chăm sóc trong thai kỳ
Nhu cầu của bé
Phòng dành cho bé
Dinh dưỡng cho bà bầu
Dấu hiệu sẩy thai sớm mẹ bầu cần biết
Bà bầu và công việc
Lợi ích từ nhạc cho bà bầu và thai nhi, bạn đã biết?
Tiệc chào đón em bé

Thai ngoài tử cung là gì? Dấu hiệu mang thai ngoài tử cung sớm nhất

Thai ngoài tử cung

Thai ngoài tử cung không phải là tình trạng hiếm gặp trong thai kỳ. Vậy thai ngoài tử cung là gì? Đâu là những dấu hiệu mang thai ngoài tử cung? Hay mang thai ngoài tử cung có nguy hiểm không? Cùng Huggies và chuyên gia Bùi Thị Thu Hà tìm hiểu về hiện tượng thai ngoài tử cung trong bài viết dưới đây mẹ nhé!

Thai ngoài tử cung là gì? 

Thai ngoài tử cung được định nghĩa khi thai làm tổ bên ngoài buồng tử cung. Hơn 95% thai ngoài tử cung có vị trí làm tổ là ở vòi trứng. Phân bố các vị trí của thai ngoài tử cung:

• 75-85% thai ngoài tử cung là ở đoạn bóng

• 12% ở đoạn eo

• 6-11% ở đoạn loa 

• 2% ở đoạn kẽ

Nguyên nhân mang thai ngoài tử cung

Bình thường, hiện tượng thụ tinh xảy ra tại đoạn xa của vòi trứng. Trong suốt 5 ngày đầu sau thụ tinh, phôi ở giai đoạn trước làm tổ, với kích thước không đổi, được vận chuyển vào phía trong nhờ co thắt của vòi trứng và hoạt động của nhung mao lòng tai vòi. Estrogen đảm nhận một vai trò quan trọng trong vận chuyển. Phôi dâu, khi đến cửa ngõ vào tử cung sẽ dừng lại, chờ tác động mở cửa buồng tử cung của progesterone. Cửa vào tử cung chỉ được mở khi nồng độ progesterone đủ cao, chuẩn bị nội mạc tử cung cho làm tổ. Cửa sổ làm tổ được mở để đón phôi.

Nguyên nhân chính của thai ngoài tử cung là do tổn thương ống dẫn trứng. Tất cả các tác nhân từ ngoài vào trong gây tổn thương tai vòi về hình dạng lẫn chức năng đều làm cho sự di chuyển của trứng từ vị trí thụ tinh vào buồng tử cung bị chậm lại, thậm chí là không di chuyển được. Khoảng 50% trường hợp là do tổn thương bề mặt lớp nhung mao (lông chuyển) bên trong vòi trứng do hậu quả của viêm nhiễm Chlamydia trachomatis.

Chlamydia tồn tại ở cơ quan sinh dục nữ là nguyên nhân gây viêm niệu đạo, viêm nội mạc tử cung, viêm ống dẫn trứng và cuối cùng là viêm vùng chậu. Chính tiến trình viêm này để lại sẹo trong lòng ống dẫn trứng khiến trứng đã thụ tinh không thể di chuyển vào buồng tử cung như lịch trình bình thường.

Đối tượng dễ mang thai ngoài tử cung

  • Viêm nhiễm phụ khoa ảnh hưởng trên vòi trứng, gây viêm vòi trứng cấp tính và mãn tính gia tăng, đặc biệt do Chlamydia trachomatis.
  • Tiền sử phẫu thuật vòi trứng: tái tạo vòi trứng, vi phẫu nối vòi trứng sau đoạn sản
  • Tiền sử bị thai ngoài tử cung, nhất là cùng bên
  • Bất thường giải phẫu của vòi trứng: polyp, túi thừa
  • Tránh thai khẩn cấp loại progestin (levonorgestrel).
  • Hỗ trợ sinh sản: kích thích rụng trứng, thụ tinh trong ống nghiệm
  • Hút thuốc lá

Dấu hiệu mang thai ngoài tử cung: 2 thể

  • Thai ngoài tử cung chưa vỡ: Tam chứng lâm sàng cổ điển của thai ngoài tử cung ở vòi trứng chưa vỡ:
  • Trễ kinh: gặp trong khoảng 75-90%.
  • Ra máu âm đạo bất thường: chiếm 56% trường hợp, có thể thay đổi từ mức độ nhẹ như ri rỉ máu đến mức độ nhiều giống như máu kinh. Ra máu âm đạo rỉ rả là hậu quả của việc tế bào nuôi của thai ngoài tử cung ít hơn tế bào nuôi của thai kỳ bình thườngà β-hCG thấpà không đủ để duy trì hoàng thể, gây thiếu hụt hocmon sinh dụcà bong tróc nội mạc từ từà ra huyết rỉ rả kéo dài
  • Đau hạ vị (99%): đau vùng hạ vị, đau âm ỉ, có khi thành cơn
  • Thai ngoài tử cung vỡ:
  • Các triệu chứng của chửa ngoài tử cung chưa vỡ kèm theo đau bụng đột ngột, dữ dội, đau vã mồ hôi, xanh xao, nhợt nhạt
  • Các triệu chứng của chảy máu trong ổ bụng tùy theo mức độ mất máu: Da xanh, niêm mạc nhợt, chân tay lạnh, mạch nhanh, huyết áp tụt..

Dấu hiệu thai ngoài tử cung

Mang thai ngoài tử cung thử que được không?

Thông thường, khi nồng độ β-hCG huyết thanh > 100 mUI/ml thì thử que Quickstick (QS) sẽ lên đương tính, tức 2 vạch. Tuy nhiên Quickstick test chỉ là định tính chứ không phải định lượng. Trong chẩn đoán sơ bộ ban đầu, nếu có trễ kinh, đau bụng, ra huyết âm đạo ít, QS (+) thì nghĩ đến có thai, nhưng không biết thai sớm, thai trong hay thai ngoài tử cung.  Do đó, thông thường để chẩn đoán thai ngoài tử cung, thì người ta sẽ kết hợp bộ đôi định lượng β-hCG huyết thanh và siêu âm ngả âm đạo. Trong một thai trong tử cung bình thường, khi nồng độ β-hCG huyết thanh > 1.500 mUI/mL thì phải thấy được hình ảnh của thai trong tử cung qua siêu âm ngã âm đạo (1.500 mUI/mL đơn thai) và ngưỡng này tăng lên 3000 mUI/mL đối với song thai. Khi không thấy hình ảnh túi thai trong buồng tử cung và nồng độ hCG trên ngưỡng phân biệt, thì phải nghĩ đến khả năng có thai ngoài tử cung.

Khi nồng độ hCG nằm dưới ngưỡng cắt và không thấy hình ảnh của túi thai trong lòng tử cung, thì ta sẽ có chẩn đoán thai không xác định vị trí với nồng độ β-hCG nằm dưới ngưỡng phân định” (Pregnancy of Unknown Location) (PUL). Sau đó, siêu âm kiểm và β-hCG 2 ngày sau. Nếu β-hCG tăng < 53% trong mỗi hai ngày, thì nghĩ đến khả năng có thai trong tử cung với diễn biến bất thường hay khả năng có thai ngoài tử cung

Tuy nhiên, cũng có trường hợp đặc biệt Quickstick có giá trị chẩn đoán. Ví dụ, một bệnh nhân nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ nhập viện với trễ kinh, đau bụng, ra huyết âm đạo, QS tự thử tại nhà (+), có các biểu hiện của choáng mất máu như mạch nhanh, huyết áp tụt, da xanh, niêm tái nhợt, sờ thấy bụng gồng cứng có phản ứng thì khả năng đầu tiên phải nghĩ tới là thai ngoài tử cung vỡ và xử trí theo dạng cấp cứu (hồi sức mẹ, siêu âm gấp mà không cần chờ đợi kết quả beta hCG).

Thai ngoài tử cung mấy tuần thì vỡ?

Khó có thể trả lời đâu là thời điểm thai ngoài vỡ vì nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

  • Vị trí làm tổ: với những thai ngoài ở vòi trứng, thì thời gian vỡ sẽ chậm hơn so với các thai ngoài ở đoạn eo hay đoạn kẽ vì kích thước tai vòi ở 2 vị trí eo và kẽ rất hẹp, mạch máu lại phức tạp, khi vỡ sẽ chảy máu ồ ạt. Ngược lại, với những thai ngoài trong ổ bụng thì không hạn chế không gian nên thai có thể phát triển qua 3 tháng giữa, chỉ lo sợ khả năng tự vỡ khối thai gây chảy máu ồ ạt hay khi nhau thai ăn vỡ các mạch máu lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng mẹ.
  • Cơ địa từng người:Mỗi thai phụ có một kích thước và độ đàn hồi của buồng trứng, vòi trứng khác nhau, nên thời gian vỡ và sức chịu đau của mỗi người cũng sẽ khác nhau.
  • Sự phát triển của thai nhi không giống nhau. Không phải tất cả thai ngoài tử cung đều diễn tiến cuối cùng là vỡ và tất cả phải đòi hỏi phẫu thuật. Mang thai ngoài tử cung ở vòi trứng còn thể diễn tiến tự thoái triển hay sẩy khối thai qua loa vòi vào trong ổ bụng. Do đó, kết hợp lâm sàng, siêu âm và B hCG sẽ cho hướng điều trị thích hợp nhất

Nguy cơ khi mang thai ngoài tử cung

  • Xuất huyết do vỡ thai ngoài tử cung: thai ngoài tử cung có khả năng vỡ bất cứ lúc nào. Nếu thai ngoài tử cung bị vỡ, máu ồ ạt vào trong ổ bụng, bệnh nhân biểu hiện đau bụng đột ngột dữ dội, da xanh, niêm nhạt, mạch nhanh, nhẹ và huyết áp khó bắt, mệt hoặc ngất xỉu do sốc mất máu. Nếu không đưa đi cấp cứu kịp thời, tình trạng mất máu không được bù trừ, thể tích tuần hoàn không duy trì đủ, người bệnh dễ trụy mạch và tử vong.
  • Tăng nguy cơ thai ngoài tử cung tái phát: xuất phát từ 2 thực trạng
  • Những nguyên nhân của thai ngoài tử còn tồn tại hay là hậu quả: như các viêm nhiễm vùng chậu, tổn thương vi nhung mao trong lòng ống dẫn trứng, lạc nội mạc tử cung, can thiệp phẫu thuật trên ống dẫn trứng, thói quen dùng thuốc tránh thai khẩn cấp progestin, đặt vòng... nếu phát hiện sớm thai ngoài tử cung tại thời điểm còn chưa vỡ, việc điều trị bảo tồn cũng không đảm bảo trọn vẹn được khả năng sinh sản say này.
  • Trong phẫu thuật nội soi rạch xẻ ống dẫn trứng lấy túi thai và bảo tồn tai vòi, sẽ gây sẹo trong lòng ống dẫn trứng. Hệ quả là trong các chu kỳ kế tiếp, vẫn có khả năng lặp lại thai ngoài tử cung.
  • Tăng nguy cơ vô sinh- hiếm muộn về sau do đã phẫu thuật cắt bỏ 1 ống dẫn trứng.

Cách đề phòng mang thai ngoài tử cung

  • Tránh các bệnh lý viêm nhiễm, lây truyền qua đường tình dục
  • Duy trì mối quan hệ một vợ một chồng lâu dài từ cả hai phía với người bạn tình đã được xét nghiệm và có kết quả kiểm tra âm tính với các bệnh lây truyền qua đường tình dục
  • Dùng bao cao su để bảo vệ
  • Thay đổi hành vi: người trẻ tuổi hay quan hệ tình dục sẽ có nguy cơ mắc bệnh chlamydia cao hơn. Điều này là do tác động từ hành vi và các yếu tố sinh học thường thấy ở giới trẻ như quan hệ tình dục qua hậu môn hoặc miệng, quan hệ ngẫu hứng không bảo vệ, có nhiều bạn tình, kể cả bạn đồng giới.... Do đó, nếu là nữ giới dưới 25 tuổi và hay quan hệ tình dục, bạn nên làm xét nghiệm chlamydia hàng năm.
  • Khi trễ kinh và thử thai có hai vạch, phụ nữ nên đi khám sớm để xác định tình trạng thai (thai trong hay thai ngoài tử cung, thai có tiến triển hay không).

Ngoài ra, mẹ có thể tham khảo thêm thông tin tại chuyên mục Mang thai hoặc gửi câu hỏi về Góc chuyên gia.

EmptyView

Huggies đồng hành cùng bạn

Tã dán sơ sinh

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ