Hướng dẫn rửa mũi cho trẻ sơ sinh, hút mũi đúng cách | Huggies
Tất cả các chuyên mục
Thực phẩm và thức ăn dặm cho bé
Giấc ngủ của bé
Những cột mốc phát triển quan trọng của bé
Chăm sóc sức khỏe cho bé
Cách chăm sóc trẻ sơ sinh 0-6 tháng
Cho con bú
Phát triển của bé qua từng tháng
Sự thay đổi của bé qua các tuần
Sữa công thức
Khoảng thời gian đặc biệt

Hướng dẫn hút mũi và rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách

hút mũi và rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách

Chất nhầy và đờm chứa trong khoang đường thở là nguyên nhân chính khiến cho trẻ bị nghẹt mũi, sổ mũi. Để giúp trẻ dễ thở và thoải mái hơn, bố mẹ có thể rửa mũi cho bé. Bài viết sau đây của Huggies sẽ giúp bố mẹ biết cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ an toàn và hiệu quả hơn!

Tham khảo: Cách trị ho cho trẻ sơ sinh

Rửa mũi cho trẻ so sinh có lợi ích gì

Rửa mũi cho trẻ sơ sinh không chỉ là cách để giúp bé cải thiện tình trạng ngạt mũi, sổ mũi mà còn đem lại nhiều lợi ích khác. Có thể kể đến lợi ích đầu tiên là làm sạch khoang mũi cho bé vì các loại dung dịch chuyên dụng sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn gây hại, từ đó khoang mũi sẽ thông thoáng và sạch sẽ hơn. Tiếp theo, rửa mũi cho trẻ sơ sinh còn giúp tránh các bệnh như viêm mũi họng vì cách làm này sẽ lấy đi chất nhầy và đờm trong đường mũi của trẻ. Bên cạnh đó, làm sạch mũi cho bé đúng cách còn hỗ trợ cải thiện khả năng tự làm sạch của hệ thống hô hấp, giúp bé giảm tình trạng kích ứng mũi. Cuối cùng, khi rửa mũi bé sẽ cảm thấy dễ chịu hơn vì không còn chất đờm trong khoang mũi nữa.

Tham khảo: Cách chữa nghẹt mũi thở khò khè cho trẻ sơ sinh

Khi nào nên rửa mũi cho trẻ sơ sinh?

Tuy việc rửa mũi cho trẻ sơ sinh đem lại nhiều lợi ích nhưng nếu thực hiện không đúng sẽ ảnh hưởng đến bé. Các mẹ chỉ nên làm sạch mũi cho bé trong trường hợp:

  • Bé có tình trạng tắc mũi và chất nhầy trở nên đặc, không thể tự chảy ra ngoài
  • Trẻ khó thở do có nhiều đờm và chất nhầy trong khoang mũi
  • Trẻ sơ sinh có mắc các bệnh như viêm mũi

Các mẹ hãy lưu ý khi rửa mũi cho trẻ sơ sinh là không nên rửa nhiều lần trong ngày vì sẽ khiến mũi của bé khô hơn. Chỉ nên rửa 2-5 lần trong ngày để tránh làm niêm mạc mũi tổn thương và mất đi độ ẩm.

Tham khảo: Trẻ sơ sinh bị nôn trớ

Hướng dẫn rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách

Hướng dẫn rửa mũi cho trẻ sơ sinh bằng nước muối sinh lý

Để rửa mũi cho trẻ sơ sinh, các mẹ hãy thực hiện theo hướng dẫn dưới đây nhé:

  • Cho bé nằm trên giường và nghiêng đầu sang 1 bên. Các mẹ nên kê cao đầu của trẻ bằng khăn mỏng nhưng lưu ý là không nên kê cao quá nhé vì sẽ làm nước muối sinh lý chảy ngược ra. Nên lót khăn ở cổ bé vì trong quá trình rửa mũi, nước muối có thể chảy một ít ra ngoài.
  • Bắt đầu nhỏ mũi bằng cách đưa đầu thuốc vào mũi bé và nhỏ 1 đến 2 giọt, sau đó chờ một vài phút để chất nhầy loãng ra. Tiếp theo đó dùng tăm bông để thấm hút chất dịch bên trong mũi.
  • Nếu nhận thấy dịch mũi vẫn còn ứ bên trong thì các mẹ có thể tiếp tục nhỏ mũi cho đến khi mũi bé thông thoáng nhé. Lưu ý là làm thật nhẹ nhàng để tránh ảnh hưởng đến niêm mạc mũi của trẻ.
  • Cuối cùng, hãy sử dụng khăn mềm và lau bên ngoài lỗ mũi của bé thật sạch sẽ.

Tuy nhiên, các mẹ không nên lạm dụng nước muối sinh lý vì các lý do sau:
- Khi mẹ sử dụng nước muối sinh lý để rửa mũi cho bé quá thường xuyên, bất kể là mũi bé đang nghẹt mũi, sổ mũi hay trong điều kiện bình thường sẽ có thể làm mất đi lớp dịch tự nhiên mà mũi trẻ tiết ra đề bảo vệ niêm mạc. Điều này sẽ dẫn đến mũi bé dễ bị khô rát, kích ứng và có thể bị viêm nhiễm. Bên cạnh đó, mẹ nên lưu ý rửa mũi cho trẻ đúng cách. Bởi nếu vệ sinh mũi sai tư thế có khiến trẻ bị đau, chảy máu, và thậm chí có thể bị viêm tai giữa.
- Ngoài mục đích vệ sinh mũi, nhiều mẹ cũng dùng nước muối sinh lý để rửa mắt cho con. Tuy nhiên, mẹ chỉ nên vệ sinh mắt thường xuyên cho trẻ trong vòng 3 tháng đầu sau sinh. Vì lúc này, các hốc mắt còn bị dính dịch từ cơ thể mẹ lúc sinh ra, trẻ chưa có đủ nước mắt để tự làm sạch nên mẹ cần làm sạch mắt cho trẻ thường xuyên. Nếu mắt trẻ bị viêm nhiễm, nước muối sinh lý sẽ giúp làm sạch lớp bẩn bên ngoài để các loại thuốc điều trị đạt hiệu quả tốt hơn. Tuy nhiên, trong điều kiện mắt trẻ bình thường, vệ sinh mắt với nước muối sinh lý thường xuyên sẽ làm mắt bị khô. Dẫn đến trẻ có thể bị viêm giác mạc và gây ảnh hưởng đến thị giác của trẻ trong tương lai.

Một số cách rửa mũi khác cho trẻ sơ sinh

Mẹ cũng có thể áp dụng những cách vệ sinh mũi cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ sau đây: 

Dùng bóng hút

Phương thức này phù hợp với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Mẹ để trẻ nằm ngửa và làm lần lượt từng bên. Cho 2 - 6 giọt nước muối sinh lý vào một bên lỗ mũi và chờ một lát. Bóp xẹp quả bóng để đẩy không khí ra ngoài, sau đó nhẹ nhàng đặt đầu hút của bóng vào mũi trẻ. Thả tay để hút dịch nhầy của mũi vào trong bóng. Lấy bóng ra và bóp đẩy khí, dịch trong bóng ra giấy vệ sinh. Tiếp tục lặp lại cho đến khi hút ra chỉ thấy nước trong. 
Lưu ý, cần vệ sinh sạch sẽ dụng cụ và bàn tay của người thực hiện trước và sau khi hút mũi cho trẻ. Tùy theo tình trạng mũi của bé, mỗi ngày có thể làm 2 đến 3 lần hoặc nhiều hơn.

Dùng dụng cụ hút mũi 2 nòng

Cách làm này tương tự với cách dùng bóng hút, nhưng khác nhau ở chỗ là người lớn dùng miệng hút mũi của trẻ thông qua hệ thống dây một chiều. Dụng cụ hút có 2 đầu, 1 đầu đưa vào mũi bé, 1 đầu đưa lên miệng bố mẹ để hút. Lưu ý tuyệt đối không được thổi hơi vào dây khi vệ sinh mũi, có thể sẽ làm cho vi khuẩn đi ngược vào mũi trẻ.

Dùng chai xịt phun sương

Với phương pháp này, đầu tiên mẹ cần lấy bớt dịch mũi cho trẻ. Đối với trẻ lớn, có thể hướng dẫn cho trẻ cách xì mũi. Còn với trẻ nhỏ, mẹ nên dùng giấy ăn loại sạch mịn, cuộn nhỏ lại rồi nhẹ nhàng đưa vào mũi trẻ, để thấm hút nước và kéo theo một chút nhầy. Sau đó xịt mỗi bên 1 - 2 lần, lưu ý để đầu chai xịt hướng ra phía ngoài má. Nên chọn loại chai xịt có tia bắn nhẹ nhàng để trẻ không hoảng sợ và bớt đau mũi. Tùy theo điều kiện mũi, mỗi ngày có thể làm 4 - 6 lần.

Bơm rửa mũi

Phương pháp này giúp vệ sinh mũi bằng cách bơm nước vào bên này sau đó dịch nhầy sẽ chảy ra bên kia. Đây là cách rửa mũi cho bé làm tạo ra nhiều tranh cãi nhất, vì nó có thể khiến trẻ bị viêm tai giữa. Vậy nên với cách vệ sinh mũi này, bố mẹ nên sử dụng với điều kiện trẻ hợp tác và tiến hành làm đúng các bước theo hướng dẫn. Bởi đa phần trẻ em không thích cách vệ sinh mũi này nên thường phản kháng hoặc la khóc, giãy đạp rất mạnh. Bên cạnh đó, bố mẹ cũng chỉ nên áp dụng biện pháp này khi những phương pháp trên không hiệu quả, dịch nhầy ở sâu nên khó lấy ra hết.
 
Tham khảo: 10 cách để phòng chống dịch cúm cho trẻ tại nhà

Có nên hút mũi cho trẻ sơ sinh không?

Trẻ sơ sinh là những đối tượng dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp trên vì lúc này hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh. Khi bị nhiễm trùng, niêm mạc hô hấp thường có xu hướng sưng viêm và tiết nhiều dịch hơn bình thường.
Dịch tiết hô hấp được sản sinh quá mức có thể gây nghẹt mũi, sổ mũi, thở khò khè, hắt hơi, ho có đờm,… Thông thường, các triệu chứng này chỉ có mức độ nhẹ và ít khi ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ sơ sinh.
Tuy nhiên, nghẹt mũi, hắt hơi và ho kéo dài có thể khiến trẻ mất ngủ, mệt mỏi, khó thở và dễ mắc phải các chứng bệnh mãn tính như viêm họng hạt, viêm xoang, viêm phế quản,…
Hơn nữa, hầu hết trẻ sơ sinh đều chưa biết cách xì mũi hoặc khạc đờm. Vì vậy, việc hút mũi cho trẻ nhằm loại bỏ dịch đờm ứ bên trong, làm thông thoáng đường thở và cải thiện chức năng hô hấp là việc mà các mẹ nên làm.
Bên cạnh đó, hút mũi còn giúp loại bỏ vi khuẩn, virus và tác nhân dị ứng. Do đó, biện pháp này còn có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm mũi dị ứng, viêm họng, cảm lạnh và cảm cúm ở trẻ sơ sinh.

hút mũi và rửa mũi cho trẻ sơ sinh đúng cách 

Có nên hút mũi cho trẻ sơ sinh bằng miệng?

Một số mẹ vẫn thường có thói quen hút mũi cho trẻ sơ sinh bằng miệng. Tuy nhiên, việc này có thể gây ra một số rủi ro và tình huống không mong muốn. Theo các chuyên gia, miệng của người lớn thường chứa nhiều vi khuẩn và virus gây hại đối với trẻ. Sử dụng miệng để hút mũi, hôn má hoặc môi đều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ sơ sinh.

Trong trường hợp nhẹ, trẻ có thể bị nhiễm khuẩn đường hô hấp. Tuy nhiên, với những trường hợp nặng hơn, vi khuẩn từ nước bọt của người lớn có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng khiến trẻ sốt cao, co giật và xuất huyết. Vì vậy, mẹ nên sử dụng các thiết bị hút mũi chuyên dụng cho trẻ sơ sinh nhằm hạn chế các tình huống rủi ro nói trên.

Tham khảo: Trẻ suy dinh dưỡng: nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc

2 cách hút mũi cho trẻ sơ sinh

Trong trường hợp nhẹ, trẻ sơ sinh được chăm sóc tại nhà, mẹ tự hút mũi bé bằng các dụng cụ chuyên dụng. Phổ biến nhất hiện nay đó là sử dụng ống bơm và dụng cụ hình chữ U.

Hút mũi bằng ống bơm

  • Bước 1: Đặt bé nằm và giữ đầu nghiêng về một bên, nhỏ dung dịch nước muối sinh lý (mua tại các tiệm thuốc tây) khoảng 1 - 2 giọt vào trong mũi để làm loãng chất nhầy. Cố gắng giữ dung dịch đó trong mũi bé khoảng 10 giây.
  • Bước 2: Sau khi nhỏ 2 - 3 phút, chất nhầy đã được hòa loãng, mẹ có thể giữ đầu bé thấp hơn chân để dung dịch có thể đi sâu vào mũi. Khi đó bé sẽ đỡ ngạt mũi và bắt đầu thở dễ dàng hơn. Mẹ nên chú ý nếu tình trạng thở vẫn khò khè thì cần nhỏ thêm nước muối sinh lý nhé.
  • Bước 3: Ống bơm cần được đẩy hết không khí ra ngoài trước khi đặt vào mũi bé. Khi đặt, chú ý đầu ống bơm và mũi phải bịt kín sau đó nhẹ nhàng hút chất nhầy ra.

Chú ý, mẹ cũng không nên đưa ống bơm quá sâu vào trong nếu không sẽ dễ gây tổn thương cho mũi. Trong trường hợp nếu bé cử động mạnh hoặc phản kháng thì phải dừng việc hút lại ngay. Có thể làm lại sau đó để tránh gây tổn thương.

Sau khi hút chất nhầy ra cần phải loại bỏ và làm sạch ống bơm để tiếp tục hút bên mũi còn lại. Thao tác hút tương tự như vừa nãy. Tuy nhiên, mẹ cũng chỉ nên tiến hành hút chất nhầy 2 - 3 lần trong 1 ngày thôi nhé.

Tham khảo: Có nên dùng siro ho cho trẻ sơ sinh? 3 mẹo trị ho cho trẻ sơ sinh hiệu quả

Hút mũi bằng dụng cụ hình chữ U

  • Bước 1: Phải có người lớn giữ chặt trẻ không cho cử động, để đầu vòi lớn của dụng cụ vào trước mũi của trẻ, đầu thon sẽ được nối với ống để đựng chất nhầy.
  • Bước 2: Đặt đầu thon vào miệng của mình và hút để tạo lực đẩy chất nhầy trong mũi bé ra ngoài. Lực hút càng mạnh thì sẽ càng lấy được lượng chất nhầy nhiều và sâu. Bạn cũng không phải lo lắng sẽ hút phải chất nhầy vào miệng bởi thiết kế của dụng cụ sẽ đảm bảo việc đó.
  • Bước 3: Tiến hành hút tương tự với mũi bên còn lại. Sau khi hút xong loại bỏ chất nhầy và làm sạch dụng cụ bằng nước muối sinh lý hoặc dung dịch sát khuẩn.

Bác sĩ Nguyễn Phước Mỹ Linh cho hay rằng:

bac si

Sau mỗi lần hút mũi, mẹ có thể tái sử dụng các dụng cụ hút mũi bằng cách ngâm rửa dụng cụ với nước rửa bình sữa hoặc xà phòng, trụng lại bằng nước sôi, để khô ráo rồi sử dụng nhé!

bac si

Tham khảo: Tại sao trẻ ăn vào là bị nôn, có nguy hiểm không?

Lưu ý khi vệ sinh mũi cho trẻ sơ sinh

Bố mẹ nên lưu ý những yếu tố sau khi sử dụng các cách vệ sinh mũi cho trẻ sơ sinh:
- Tần suất thực hiện rửa mũi cho trẻ
Tùy theo điều kiện mũi của trẻ hoặc theo chỉ định của bác sĩ, bố mẹ có thể vệ sinh mũi cho bé từ 2 - 3 lần/ngày. Tuy nhiên, không nên lạm dụng việc rửa mũi, bởi nó sẽ khiến mũi bị khô rát và làm mất cân bằng độ ẩm. Từ đó sẽ tạo ra môi trường cho vi khuẩn, virus phát triển và gây ra viêm nhiễm.
- Thời điểm thực hiện phù hợp
Nên vệ sinh mũi cho trẻ trước khi cho bé ăn và trước khi đi ngủ. Vì nếu như rửa mũi cho trẻ sau khi ăn hoặc bú sữa mẹ, bé sẽ rất dễ bị buồn nôn và có thể bị trớ sữa. Còn nếu vệ sinh mũi trong khi trẻ đang ngủ, nước muối rất dễ đọng lại bên trong và chảy ngược tới các cơ quan khác (họng, tai), có thể gây ra bệnh viêm đường hô hấp hay viêm tai giữa.
- Dung dịch vệ sinh mũi
Bố mẹ không nên tự ý pha nước muối, bởi nó không đảm bảo được nồng độ cũng như mức vệ sinh. Nên mua loại nước muối phù hợp với trẻ sơ sinh, có xuất xứ rõ ràng. Bên cạnh đó, sản phẩm phải vô khuẩn và không có chất bảo quản.
- Dụng cụ vệ sinh mũi
Bản thân trẻ sơ sinh không thể tự xì mũi ra được. Vậy nên, để làm sạch mũi và loại bỏ những bụi bẩn ứ đọng thì cần phải sử dụng các dụng cụ vệ sinh mũi chuyên dụng. Lưu ý là bố mẹ tuyệt đối không nên hút mũi cho trẻ bằng miệng, không đảm bảo vệ sinh cho bé. Đồng thời cũng không dùng xilanh để rửa mũi vì sẽ gây ra nguy hiểm.
- Vệ sinh tay và dụng cụ vệ sinh mũi cho trẻ
Để tránh tình trạng lây nhiễm chéo, bố mẹ nên chú ý vệ sinh tay sạch sẽ với xà phòng trước và sau khi vệ sinh mũi cho trẻ. Đồng thời, nên làm sạch phần đầu của lọ nước muối.
Nếu có sử dụng dụng cụ vệ sinh mũi chuyên dụng, bố mẹ cũng nên rửa sạch và khử trùng trước và sau mỗi lần sử dụng. Lưu ý bảo quản nơi khô ráo và tránh để bụi bẩn dính vào.

Tham khảo: 4 cách tăng sức đề kháng cho bé

Vệ sinh mũi là việc làm cần thiết để đảm bảo sức khỏe cho trẻ và giúp trẻ thoải mái hơn. Hy vọng bài viết của Huggies đã giúp bố mẹ có thêm những thông tin về cách rửa mũi cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ. Ngoài ra, nếu mẹ muốn tìm kiếm những thông tin khác thì hãy xem qua chuyên mục Chăm sóc bé hoặc gửi câu hỏi về Góc chuyên gia.

Được thiết kế đặc biệt dành riêng cho làn da bé, Tã Dán Lọt Lòng Huggies® với thiết kế Bọc Kén Con Tằm có chất liệu mềm mại đến từng chi tiết, được trang bị lớp đệm siêu mềm như bọc kén ôm trọn vùng lưng và bụng bé, cùng với bề mặt và tai dán êm mềm giúp nâng niu, bảo vệ toàn diện làn da mỏng manh và nhạy cảm của bé khi vừa mới lọt lòng. Ngoài ra, tã dán lọt lòng Huggies® với thiết kế Bọc Kén Con Tằm còn có hộc khóa tràn 3 chiều độc quyền giúp ngăn chất lỏng từ mọi hướng ngăn tràn hiệu quả kể cả khi bé nằm mà vẫn đảm bảo sự thoải mái cho những cử động đầu đời của bé cưng. Hơn thế nữa, nhờ thiết kế 1,000 phễu, tã dán lọt lòng Huggies® nhanh chóng thấm nhanh và dàn đều chất lỏng, giúp bề mặt khô thoáng hơn gấp 10 lần.

EmptyView

Nguyễn Phước Mỹ Linh

Avatar expert

Với hơn 14 năm kinh nghiệm tại bệnh viện nhi chuyên sâu như Nhi Đồng 1 TP.HCM, Bác sĩ Chuyên khoa 2 Nguyễn Phước Mỹ Linh chuyên ngành Nội nhi

Huggies Power of Hugs

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ