Mỡ bụng

Lam-cha-me-15-mo-bung-01“Làm sao để eo thon gọn” là câu hỏi thường gặp nhất cho những chuyên gia thể thao và sức khoẻ. Đàn ông thường phát tướng lúc trung niên trong khi phụ nữ thì càng ngày càng nhận ra sự tác động của giới tính cũng như tuổi tác, sinh nở có ảnh hưởng những nơi mỡ thường tích tụ. Và trong lúc chúng ta cứ lo lắng vì mập bụng thì phần mỡ tích tụ bên trong cơ thể mới là đáng lo ngại vì sự tích tụ mỡ bụng sẽ liên quan đến một số vấn đề sức khoẻ khác. Vậy nên chúng ta hãy tích cực tìm cách giảm mỡ bụng để có thể cải thiện sức khoẻ. Cooper Leanne, chuyên gia dinh dưỡng và giám đốc Trung tâm dinh dưỡng và sức khoẻ Cadence, đã cho chúng ta một số lời khuyên.

Sinh lý mỡ 101

Một người lớn trung bình sẽ chứa khoảng 15 kí chất béo trong tế bào mỡ của cơ thể. Cơ thể người thường có khoảng 30 đến 50 triệu tế bào mỡ và mỗi tế bào có 90% là chất béo. Ngoài chức năng dự trữ chất béo khổng lồ thì tế bào mỡ hoạt động như các tế bào khác trong cơ thể.

Các tế bào mỡ thường phát triển trong những giai đoạn đặc biệt như lúc sơ sinh, dậy thì hoặc do hậu quả của béo phì. Cách ăn uống và lối sống chưa đúng trong những giai đoạn quan trọng (lúc 1-2 tuổi và 12-14 tuổi) sẽ dẫn tới sản sinh nhiều tế bào mỡ hơn bình thường. Khi cơ thể không thể sử dụng hết lượng mỡ ăn vào, lượng mỡ này sẽ trữ trong các tế bào mỡ. Tế bào mỡ thường không tăng số lượng mà chỉ tăng lượng chất béo chứa bên trong.

Mức độ kiểm soát các tế bào lipid

Các tế bào lipid có thể ảnh hưởng gan, não, tuỵ và một số cơ quan khác thông qua sự chế tiết một số hormon và hợp chất (kể cả hợp chất chống viêm). Do đó, các tế bào lipid hiện nay cũng được coi như tuyến nội tiết.

Nơi trữ mỡ trong cơ thể

Mỡ trong cơ thể được tìm thấy ở:

  • Vùng có nhiều mô dưới da như bụng, tay, cổ…v.v (nơi dự trữ mỡ chính trong cơ thể)
  • Vùng sâu như mô bao quanh tim và gan (mỡ nội tạng)

Bụng là nơi chứa nhiều tế bào mỡ nhất ở nam. Còn ở nữ, vùng nhiều tế bào mỡ nhất là vùng mông và hông. Các nghiên cứu cho thấy nam giới có nhiều mỡ nội tạng hơn và nữ giới thì có nhiều mỡ dưới da hơn.

Vòng eo

Vòng eo to là yếu tố dự đoán tốt một số bệnh. Tuy nhiên, cách này không áp dụng cho trẻ con được và cách này cũng khá thiên vị cho người châu Á. Nguy cơ bệnh lý mạn tính tăng lên khi vòng eo lớn hơn 94cm ở nam và 80cm ở nữ. Vòng eo đặc biệt tăng nhiều khi lớn hơn 102cm ở nam và 88cm ở nữ.

Website để kiểm tra vòng eo: Bạn có thể tham khảo thêm ở website hữu ích của chính phủ Úc giúp kiểm tra số đo vòng eo.

Lam-cha-me-15-mo-bung-02 

Trọng tâm của vấn đề

Mỡ bụng dưới da (SAF)

SAF liên quan đến phần mỡ nằm ở sát dưới da. Phần mỡ này nằm giữa da bụng và cơ thành bụng. SAF ít nguy cơ đe doạ sức khoẻ hơn.

Mỡ nội tạng (VAT)

Mỡ nội tạng được tìm thấy trong ổ bụng xung quanh các tạng như gan chẳng hạn. Các nghiên cứu cho thấy phần mỡ này liên quan đến nhiều bệnh lý như bệnh mạch vành và đái tháo đường típ 2. Ngoài ra cũng có mối qua mật thiết giữa mỡ nội tạng với nồng độ triglycerides máu, huyết áp và lượng cholesterol toàn thân.

Chất béo, thức ăn và cơ thể

Chuyện gì sẽ xảy ra khi bạn ăn quá nhiều chất béo? Hãy xem qua một loạt sự kiện có thể xảy ra

  1. Trước khi ăn, đường trong máu thấp, nồng độ insulin cũng thấp.
  2. Tình trạng này cho phép lượng nhỏ chất béo (acid béo) thoát ra khỏi tế bào mỡ và vào máu, sau cùng là vào cơ để chuyển hoá thành năng lượng.
  3. Tuy nhiên, khi nồng độ insulin trong máu tăng cao (thường là sau bữa ăn nhiều chất đường), acid béo sẽ không thể thoát ra khỏi tế bào mỡ.
  4. Hơn nữa, insulin (được biết như là hormon béo có tác dụng tốt) sẽ giúp tích mỡ nhiều hơn trong các tế bào và ngăn phóng thích mỡ vào máu

Làm cách nào để loại bớt mỡ?

Nếu chúng ta tin rằng chúng ta càng ăn kiêng thì bụng sẽ mau thon gọn, điều này hết sức sai lầm. Những nghiên cứu gần đây cho thấy mỡ trong cơ thể không thể tự mất đi nếu không vận động. Một số môn thể dục nhất định có thể giúp giảm cân và duy trì cân nặng cơ thể phù hợp.

Tập thể dục cường độ cao có thể tạo ra những thay đổi tích cực trong cơ thể cũng như có thể giảm cân ngoạn mục, giảm mỡ và làm eo thon gọn. Tập aerobic cũng hiệu quả trong việc giảm mỡ thừa và mỡ bụng ở người béo phì, trong khi tập tạ có thể không hiệu quả, dù là tập tạ cũng có ảnh hưởng tích cực đến sức khoẻ.

Lam-cha-me-15-mo-bung-03 

Về mặt logic và sinh lý học cho thấy nếu giảm lượng mỡ tiêu thụ sẽ giúp giảm lượng mỡ thừa tích luỹ trong cơ thể (chúng ta cũng phải lưu ý đừng ăn quá nhiều đường vì insulin có thể tiết ra quá nhiều). Chúng ta cũng có thể giảm phần năng lượng đưa vào cơ thể bằng cách tăng cường sử dụng chúng. Để đốt năng lượng trong cơ thể là quá trình phức tạp và không thể nóng vội, cắt giảm năng lượng thì có vẻ dễ dàng hơn. Nhưng nếu kết hợp với tăng tiêu thụ năng lượng nữa thì kết quả còn đáng kể hơn. Các bạn nữ cũng lưu ý là các loại nước có cồn cũng nhiều năng lượng như chất béo vậy. Bởi vì bản chất nó là đường nên có thể làm tăng tiết insulin gây ra tăng dự trữ mỡ trong cơ thể. Rượu không phải là người bạn tốt đâu.

Một số vấn đề

Các nghiên cứu trên động vật cho thấy các phức hợp từ trà xanh, đặc biệt là catechin (chất tanin), cũng có khả năng chống béo phì do giúp đốt cháy mỡ. Chiết xuất từ trà xanh cũng giúp tăng tiêu thụ năng lượng. Nhưng bạn cũng nên nhớ trà xanh và bạch trà có nhiều tanin nên dễ làm cơ thể mất nước.

Tóm lại

Kết hợp đúng giữa tập thể dục và ăn kiêng sẽ giúp cải thiện sức khoẻ đáng kể. Ăn ít hay tập nặng, tập nhiều đều không phải là câu trả lời duy nhất.

  1. Chế độ ăn lành mạnh giàu dinh dưỡng và phù hợp sức khoẻ đem lại nhiều hợp chất và năng lượng hợp lý
  2. Vận động nhiều
  3. Tập thể dục đều đặn, lâu dài, vừa ít nguy cơ vừa giúp bảo vệ sức khoẻ.

Phối hợp cả 3 yếu tố trên là giải pháp tốt nhất.

Ăn thông minh, cười nhiều và tận hưởng cuộc sống này nhé!

Theo Leanne Cooper - Giám đốc Trung tâm sức khoẻ Cadence.

Từ khóa:

  • làm cha mẹ
  • sau sinh
  • vóc dáng
  • chế độ ăn
  • giảm cân
  • kiểm soát
  • mỡ bụng
  • eo thon
  • ăn kiêng
+