Tôi có thai!
Ít có trải nghiệm nào trong cuộc đời mà lại mãnh liệt như khi phám khá ra rằng mình có thai. Thật ngạc nhiên khi nghĩ rằng có một sự sống mới đang lớn lên bên trong cơ thể bạn. Kể từ khoảnh khắc ấy, bạn cảm thấy có những thay đổi trong cơ thể – hoặc biết chắc chắn rằng bạn đã có thai - bạn có thể bắt đầu cảm thấy nhiệm vụ phải bảo vệ và quan tâm đến thai nhi. Bạn còn có thể bắt đầu nghĩ tới việc sắp xếp mọi thứ cho việc chăm sóc bạn trong thời kỳ thai nghén.
Các câu hỏi thường gặp
Chăm sóc Tiền sản nghĩa là gì?
Chăm sóc tiền sản có mục đích kiểm tra sức khỏe của bạn và tìm kiếm xem có điều gì ảnh hưởng đến sự phát triển thai nhi. Mỗi lần khám, bạn sẽ có một cơ hội thảo luận về các câu hỏi và các vấn đề bạn quan tâm. Bạn sẽ được kiểm tra nước tiểu, huyết áp và trọng lượng cơ thể. Bác sĩ còn kiểm tra vùng bụng của bạn, để xác định vị trí cũng như kích thước của thai nhi. Trong những tuần cuối của thai kỳ, nhịp tim của thai nhi cũng sẽ được kiểm tra bằng cách sử dụng máy cầm tay nhỏ gọi là Doptone.
Việc đánh giá sức khỏe cũng liên quan đến những xét nghiệm máu sau đây:
- Tính tổng lượng máu để ngăn chặn bệnh tiểu đường (tổng lượng máu thấp khiến bạn mệt và ít có khả năng đối phó, nếu bạn mất quá nhiều máu trong hoặc sau khi sinh nở) và rối loạn máu mang tính di truyền (phổ biến tại )
- Nhóm máu trong trường hợp cần truyền máu
- Xét nghiệm để phát hiện bệnh gan và bệnh giang mai
- Xét nghiệm kháng thể sởi (không bắt buộc) để thiết lập một tiền sử đã từng bị lây nhiễm rõ ràng cho sự nhiễm trùng này.
- Xét nghiệm HIV, vì việc ảnh hưởng đến thai nhi là điều quan trọng nên những lây nhiễm này cần phải được kiểm tra kỹ.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi nên siêu âm trước khi sinh để biết thai nhi có dị tật hay không?
Bạn sẽ được gợi ý thực hiện những siêu âm xét nghiệm sau đây:
- Xét nghiệm máu (xét nghiệm huyết thanh) trong khoảng tuần 15 -18 của thai kỳ để phân tích 2 chất khác nhau trong máu. Ước tính rủi ro về sự tồn tại của thai nhi nếu bé có bất kỳ nhiễm sắc thể bất bình thường. Nếu nguy cơ ước tính chính xác cao, bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm chẩn đoán, chẳng hạn như sẽ dùng thủ thuật chọc ối, vì xét nghiệm huyết thanh không chính xác bằng xét nghiệm chọc ối.
- Siêu âm chi tiết (siêu âm tìm dị tật) vào tuần thứ 20. Điều này giúp nhận ra những dị tật chính trong cơ thể trẻ. Tuy nhiên, có một số giới hạn khi về độ chính xác của nội soi. Nếu bạn đã từ 35 tuổi trở lên, bác sĩ sản khoa của bạn sẽ thảo luận với bạn về thủ thuật chọc ối, vì nhận thấy có Hội chứng Down.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi có cần một chế độ ăn đặc biệt cho hai mẹ con?
Có quan niệm phổ biến cho rằng bạn cần ăn cho cả hai mẹ con. Thực tế, hầu hết các bà mẹ mang thai không cần thêm calori cho 6 tháng đầu thai kỳ mà chỉ cần ăn thêm khoảng 200 calori mỗi ngày trong 3 tháng cuối.
Tuy nhiên, do lượng đường trong máu của bạn lên xuống nhiều hơn, do những nhu cầu bổ sung cho cơ thể bạn, điều quan trọng là ăn thường xuyên, bao gồm những bữa ăn nhỏ giữa những bữa chính. Đa số sản phụ tăng 9 - 13 kg trong suốt thai kỳ, dù mỗi người mỗi thời điểm. Bạn không nên cố gắng thực hiện chế độ ăn kiêng trong giai đoạn này, vì làm như thế là bạn đang tước đoạt những chất dinh dưỡng cần cho sự sống của thai nhi.
Thực phẩm tốt cho sức khỏe
Điều tốt nhất nên làm trong suốt quá trình mang thai là ăn nhiều loại thực phẩm tốt cho sức khỏe. Chúng cần chứa những yếu tố thực sự cần thiết cho sự lớn lên và phát triển của bé. Những thực phẩm này có chứa chất sắt (ví dụ lá rau xanh, thịt có màu đỏ, đậu tương và đậu lăng mặc dù việc cung cấp thêm sắt có thể được bác sĩ của bạn đề nghị); chất Canxi (ví dụ: các sản phẩm hàng ngày, cá có xương ăn được như là cá mòi và bánh mì) và axít folic (ví dụ: đậu xanh, cam, rau bina, cải xoăn hoặc cải bông xanh).
Cố gắng ăn mỗi ngày một số thực phẩm trong các nhóm thực phẩm dưới đây:
- Hoa quả tươi và rau xanh: 4 - 6 đơn vị thức ăn/ngày
- Bánh mì, cơm, ngũ cốc điểm tâm sáng, khoai tây: ít nhất 1 phần ăn nhỏ vào mỗi bữa ăn chính và 4 đơn vị thức ăn/ngày
- Thịt không có mỡ, thịt gia cầm, cá, trứng, đậu lăng và các loại hạt đậu: 2 - 3 đơn vị thức ăn/ngày
- Thực phẩm hàng ngày: 2 - 3 đơn vị thức ăn/ngày
Tránh ăn những thức ăn sau:
- Trứng sống vì có chứa vi khuẩn salmonella
- Xốt mayonnaise và kem lạnh
- Pho mát xanh
- Gan và patê
- Thịt sống hoặc tái và hải sản sống
- Pho mát lỏng và sữa chưa tiệt trùng
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tại sao axít folic lại quan trọng?
Axít folic là loại vitamin B cần thiết cho sự phát triển hệ thống thần kinh của trẻ. Người ta đã cho thấy vitamin B làm giảm nguy cơ suy nhược thần kinh ở trẻ sơ sinh (một sự suy nhược tác động đến hệ thần kinh). Axít folic bị mất đi khi nấu chín, nên cần ăn nhiều để cung cấp đủ số lượng. Cách đơn giản nhất là phải cung cấp cho cơ thể một lượng axít folic (một viên 5 mg mỗi ngày) cho 12 tuần đầu thai kỳ. Axít folic đặc biệt quan trong trong trường hợp bạn bị chứng động kinh, rối loạn máu huyết mang tính di truyền hoặc trường hợp gia đình có lịch sử mắc chứng suy nhược thần kinh.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tại sao tôi bị phù thũng?
Là do cơ thể giữ nước. Đây là một chứng bệnh thông thường nhưng sẽ trở nên trầm trọng hơn, nếu bạn đứng lâu một chỗ. Điều quan trọng cần nhớ, đó là việc hạn chế uống nước không phải là cách ngăn chặn chứng phù thũng. Bạn nên uống 2 lít nước mỗi ngày, uống đủ nước rất quan trọng cho việc gia tăng khối lượng oxy và chất dinh dưỡng mang đến cho con bạn. Bạn nên hạn chế uống trà, cà phê và thức uống có đường như cafêin.Trạng thái lỏng của những thức uống này sẽ ảnh hưởng tới các vitamin trong thực phẩm của bạn, đặc biệt là vitamin C.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi có thể tiếp tục hút thuốc và uống rượu không?
Hút thuốc lá có những tác động xấu cho cả bạn và bé. Nó có thể gây thêm rủi ro sẩy thai và mang thai ngoài dạ con, chảy máu nhau thai cũng như bé sinh ra thiếu cân và sinh non. Hút thuốc cũng có ảnh hưởng lâu dài với chứng thiểu năng trí tuệ ở bé và tăng cường rủi ro việc trẻ đột tử. Vì thế, bạn nên cố gắng từ bỏ hoặc hạn chế hút thuốc, vì nhân tố rủi ro này dễ ngăn chặn nhất.
Trong trường hợp thức uống có chất cồn, việc tiêu thụ đến 15 đơn vị (1 đơn vị = 1 ly rượu nhỏ) trong một tuần sẽ liên quan tới việc bé sinh ra nhẹ cân, trong khi uống hơn 20 đơn vị trong một tuần có thể liên quan tới chứng thiểu năng trí tuệ nơi trẻ và sinh ra quái thai. Chưa có bằng chứng xác thực chứng minh về những tác động ngược lại về sự phát triển hoặc mức độ IQ nếu chỉ uống dưới 15 đơn vị trong tuần. Chính vì thế, người ta đề nghị sản phụ nên cẩn thận với các thức uống có cồn và không nên vượt quá liều lượng cho phép uống mỗi ngày.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi nên nuôi con bằng sữa mẹ hay không?
Nuôi con bằng sữa mẹ có những lợi ích tuyệt vời – không chỉ cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ mà còn nuôi dưỡng quan hệ tình cảm giữa hai mẹ con. Sữa mẹ chứa tất cả những chất dinh dưỡng cũng như những kháng thể để bảo vệ bé trong tháng đầu tiên, khi bé chưa tự mình sản sinh ra các chất này.
Thêm vào đó, người ta còn thấy rằng nuôi con bằng sữa mẹ giúp giảm nguy cơ mắc các chứng dị ứng, chàm bội nhiễm hoặc hen suyễn, đặc biệt với gia đình có lịch sử mắc các chứng bệnh này.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi nên làm gì khi phải uống thuốc?
Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ đa khoa hoặc sản khoa của bạn, trước khi uống bất cứ loại thuốc nào, đặc biệt trong vài tháng đầu tiên của thai kỳ, khi các bộ phận của thai nhi đang phát triển. Vì một số loại thuốc nhất định sẽ có ảnh hưởng tới sự phát triển của thai nhi. Nếu bạn đang uống thuốc trong thời gian dài, bạn nên có thời gian xem xét lại khi dự định sinh nở. Bạn hãy ngưng uống tất cả các loại thuốc có thể khiến bạn khỏe nhưng sẽ gây rủi ro cho thai nhi.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi có thể tiếp tục luyện tập thể dục?
Nếu bạn đã tham gia một lớp luyện tập thể dục hoặc khóa luyện tập thể thao, hãy báo cho người hướng dẫn biết khi bạn có thai. Nếu bạn không luyện tập thường xuyên, bạn nên bắt đầu một bài tập không cần nhiều động tác, nhưng cũng không nên cố gắng vuợt quá mức cho phép đối với người không mang thai. Luyện tập không chỉ tăng cường năng lượng cho bạn mà còn có mang lại những lợi ích tinh thần, đồng thời cũng giúp bạn chống lại bệnh đau lưng. Tập luyện 20, phút 3 lần trong một tuần, sẽ mang sức khỏe đến cho bạn.
Bơi lội và đi bộ là những hoạt động tốt nhất. Nhớ phải dành thời gian làm ấm người trước khi tập thể dục và để cho cơ thể bạn hạ nhiệt sau đó bằng cách thư giãn ít nhất trong 10 phút. Các bài tập cơ chân rất có ích cho việc cải thiện lưu thông máu và sưng mắt cá, trong khi đó, việc lắc khung xương chậu sẽ tăng lực cho các cơ và giảm các cơn đau đầu. Bài tập khung xương chậu trên sàn cũng giúp giảm rủi ro trong việc không kiểm soát được cơ quan bài tiết nước tiểu sau khi sinh. Bạn cũng không nên tắm hơi và chăm sóc sức khỏe ở spa nhiều trong thời gian mang thai.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Có an toàn khi sinh hoạt tình dục không?
Không có lý do gì ngăn cản các sản phụ sinh hoạt tình dục bình thường. Thực tế,
các hoóc môn xuất hiện trong thai kỳ có thể khiến bạn càng thấy đạt khoái cảm hơn. Khi cơ quan sinh dục của bạn căng lên,
có thể bạn muốn thử nghiệm nhiều tư thế khác nhau để tìm ra đâu là tư thế mang lại sự thoải mái nhất.
Nếu bạn đã từng bị xuất huyết sớm, sinh non hoặc nhau thai thấp
thì tôt nhất bạn nên gặp bác sĩ tư vấn về thời gian phải kiêng cữ sinh hoạt tình dục.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Có rủi ro nào khi vẫn đi làm không?
Trong khi đa số các sản phụ vẫn tiếp tục đi làm một cách an toàn, vẫn có những công việc nhất định sản phụ cần phải chú ý hơn. Công việc được coi là có nguy cơ gây rủi ro bao gồm:
- Tiếp xúc với những chất như thuốc độc, thuốc trừ sâu và một số hóa chất cụ thể khác.
- Tiếp xúc với các chất phóng xạ.
- Nhiễm hyđratcácbon loại có khả năng dễ hòa tan như chất tẩy để giặt khô, than chì hoặc thủy ngân.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Tôi có thể đi du lịch trong khi thai nghén không?
Những chuyến bay dân dụng không gây ra rủi ro đặc biệt gì cho thai nghén bình thường. Du lịch nội địa thường được cho phép đến tuần 36 của thai kỳ. Du lịch quốc tế ở bất cứ nơi đâu cũng phải ngưng lại, sau tuần thứ 32 của thai kỳ.
Bạn nên luôn mang theo các giấy tờ đánh dấu ngày dự sinh của bạn. Nếu thấy phát triển thêm nhiều khối huyết trên chân (máu tụ trên chân) trong thời kỳ thai nghén, bạn nên hạn chế đi xa bằng máy bay. Thích hợp hơn là chỉ nên đi những chuyến bay êm ả trong vòng 30 phút và thật tốt nếu bạn xoay chuyển cũng như co duỗi hai mắt cá chân.
Cũng nên uống nước thoải mái bởi vì cơ thể sẽ bị mất nước do độ ẩm trong khoang máy bay. Những trường hợp như thiếu máu trầm trọng (lượng máu thấp) hoặc nhau thai thấp sẽ bị cấm đi máy bay. Những việc bất ngờ cũng có thể xảy ra, ví dụ: xuất huyết âm đạo hoặc chuyển dạ. Điều quan trọng cần làm đó là nên đi khám y khoa trước khi đi bằng máy bay.
>> quay trở lại Những câu hỏi thường gặp
Những triệu chứng nào báo hiệu các sự kiện bất lợi trong khi mang thai?
Chứng tiền kinh giật
- Đây là biến chứng sản khoa phổ biến nhất tác động lên 1 trong 10 trường hợp bà mẹ đã từng mang thai và 1 trên 5 trường hợp mang thai lần đầu. Một số trường hợp, bệnh tật cũng có thể dẫn tới những ảnh hướng trầm trọng lên cả mẹ lẫn thai nhi.
Triệu chứng như thế nào?
- Những triệu chứng chính bao gồm đau đầu, cảm thấy chóng mặt, buồn nôn và ói mửa, lóa mắt hoặc nhìn thấy hai hình ảnh của một vật tách rời nhau, nói chung là cảm thấy không được khỏe và đau ở phần bụng trên. Điều đáng ngại là chứng tiền kinh giật cũng có thể phát triển mà không có những dấu hiệu rõ ràng nào. Chính vì thế bạn cần đi khám thường xuyên.
Chuyển dạ sớm
- Các trẻ sinh non gặp những rủi ro trầm trọng, đặc biệt là vấn đề ở đường hô hấp. Các sản phụ gặp tình trạng chuyển dạ sớm có thể dùng cách điều trị hiệu quả bằng một mũi steroid. Điều này dẫn đến phổi bị mưng mủ và việc bé được sinh sớm là không thể tránh được. Nhiều phương pháp y khoa khác nhau nhằm hạn chế việc co thắt dạ con và để điều trị tình trạng nay có thể phải dùng đến một số thuốc đặc trị.
Những triệu chứng của chuyển dạ?
- Bình thường cơn đau chuyển dạ bắt đầu bằng co thắt dạ con gây cảm giác đau hoặc co thắt bụng, “nhìn thấy máu” (nước nhầy có vết máu) hoặc “vỡ ối” (vỡ túi ối). Điều này thường xảy ra đúng thời điểm, tức là sau tuần thứ 37 của thai kỳ. Chuyện được xem là chuyển dạ sớm xảy ra khi những dấu hiệu này xuất hiện trước tuần thứ 37.
Xuất huyết âm đạo
Đầu thai kỳ
- Đốm máu nhẹ hoặc xuất huyết trong đầu thai kỳ có thể là dấu hiệu chỉ khả năng sẩy thai hoặc mang thai ngoài tử cung. Tuy nhiên, lý do thường xảy ra nhất dẫn tới xuất huyết âm đạo là khi phôi thai bám vào dạ con vào tuần thứ 4 - 5 của thai kỳ.
Cuối thai kỳ
- Chảy máu nhẹ có cục vón lại, trong tháng dự định thai nhi sẽ chào đời là một “sự bày tỏ” – một dấu hiệu báo cho bạn biết có thể đã đến lúc chuyển dạ trong vòng vài ngày hoặc một tuần nữa. Xuất huyết màu hơi đỏ có thể do nhau thai nằm thấp hoặc nhau thai bị rách nhẹ.
Thai giảm chuyển động
Tôi phải làm gì?
- Thai nhi sẽ cử động nhiều nhất khi bạn nghỉ ngơi. Vì khi nghỉ ngơi, bạn sẽ để ý tới chuyển động của thai nhi hơn. Vì thế bạn sẽ để ý một cách thường xuyên chuyển động của bé vào buổi tối hoặc trong giờ đi ngủ. Có ít nhất 10 "cú huých" trong khoảng 12 tiếng đồng hồ. Ngược lại, một thai nhi khỏe lúc im lặng lúc chuyển động quá mức sẽ không khiến bạn lo lắng gì.
Tại sao điều này quan trọng?
- Bạn nên quan tâm và tìm sự giúp đỡ nếu việc chuyển động của thai nhi đột ngột giảm xuống. Một số ca chết yểu (thai nhi chết trong dạ con trước khi chào đời) sau khi giảm chuyển động.
Sinh non do vỡ túi ối
- Bình thường, túi ối bị vỡ (tự nhiên hoặc do dung thuốc kích thích) khi bắt đầu cơn chuyển dạ. Vỡ túi ối trước khi chyển dạ có liên quan đến khả năng rủi ro tăng cao đối với thai nhi. Các biến chứng bao gồm nhiễm trùng hoặc xệ dây rốn khi đi qua cổ tử cung.
Triệu chứng như thế nào?
- Nếu bạn thấy có một tia nước đột ngột hoặc dòng dung dịch trong suốt chảy ra khỏi âm đạo, hãy yêu cầu bác sĩ y khoa tư vấn.
Những thông tin này được cung cấp bởi Bệnh viện KK – Bệnh viện chăm sóc bà mẹ và trẻ em hàng đầu tại . Vui lòng truy cập trang web www.kkh.com.sg để biết thêm thông tin.