SIDS là gì?
SIDS, viết tắt của 'Sudden Infant Death Syndrome' (Hội chứng đột tử ở trẻ em), trước đây thường được gọi là 'cot death' (tình trạng ngủ rồi chết ở trẻ con). Điều đó có nghĩa là hiện tượng bé chết đột ngột mà không rõ nguyên nhân. SIDS là hiện tượng phổ biến nhất, gây ra tử vong cho bé từ một tháng tuổi đến một tuổi. Đa số trường hợp bé đột tử đều dưới 6 tháng tuổi, vào mùa đông nhiều hơn mùa hè.
Đến bây giờ vẫn chưa sang tỏ nguyên nhân gây ra đột tử. Người ta cho rằng một số nhân tố tổng hợp lại có thể làm giảm nguy cơ đột tử, nhưng khả năng giúp ngăn chặn tử vong thì không chắc chắn.
Có 4 cách chủ yếu giúp giảm nguy cơ đột tử:
Nằm ngửa khi ngủ làm giảm nguy cơ đột tử. Cơ hội bé dễ bị đột tử cao hơn nếu nằm sấp hay nằm nghiêng khi ngủ. Hãy tập cho bé nằm ngửa khi ngủ, ngay từ lúc mới sinh, nếu bác sĩ hay y tá chăm sóc cho bé không có lời khuyên nào khác. Bé mạnh khỏe được đặt nằm ngửa khi ngủ, ít có nguy cơ bị khó thở và nôn ọe hơn là bé ngủ sấp.
Nếu thấy không có cách tốt nhất nào chắc chắn cho giấc ngủ của bé, bạn nên nói chuyện với bác sĩ, y tá hay bà đỡ có kinh nghiệm.
Nằm sấp để chơi đùa sẽ an toàn và tốt cho bé, nếu bé đang thức và có người lớn trông chừng. Nhưng luôn nhớ là không bao giờ cho bé nằm sấp trong khi ngủ.
Người giữ bé và những người chăm sóc khác có thể không biết là ngủ nằm nghiêng hay nằm sấp sẽ làm tăng nguy cơ của SIDS. Vì thế, hãy giải thích điều này cho họ trước khi bạn gởi con cho họ chăm nom.
Bé lớn hơn nằm trong nôi có thể xoay trở và cựa mình trong nôi. Hãy đặt bé nằm ngửa khi đưa vào nôi, nhưng sau đó, cứ để bé nằm theo tư thế mà bé thấy thoải mái. Nguy cơ bị đột tử đối với bé lớn hơn 6 tháng tuổi là hết sức thấp.
Phải lưu ý để bảo đảm bé không bị phủ kín đầu và mặt trong khi ngủ, vì điều đó giúp giảm nguy cơ đột tử.
Cách hay nhất là đặt chân bé phía dưới nôi, để bé không còn trượt xuống dưới chăn. Và cũng không cần đắp chăn cho bé mà thay vào đó, bạn có thể cho bé ngủ trong túi ngủ an toàn cho trẻ con: đây là loại túi có khoét lỗ ở cổ và tay.
Khi đặt bé nằm ngủ, luôn kiểm tra những điều sau:
- Bé được quấn chắn chắn trong chăn hay được đặt nằm trong túi ngủ an toàn.
- Bộ ra giường được trải cẩn thận, chắc chắn
- Không có chăn bông, chăn lông vịt, gối hay tấm đệm nôi. Dùng một tấm nệm sạch sẽ, chắc chắn, vừa vặn với nôi của bé.
Đặt bé vào giường người lớn sẽ không an toàn, nếu bé:
- Bị mắc kẹt dưới bộ ra giường hoặc gối
- Bị rơi kẹt giữa tường và giường
- Rớt khỏi giường
- Bị người lớn đè, do họ ngủ quá say hay đang trong tình trạng say rượu.
Khói thuốc rất có hại cho bé
Khói thuốc có hại cho bé trước và sau khi sinh. Bố mẹ bé hút thuốc suốt thời gian mang thai đến khi bé chào đời, bé có nhiều khả năng đột tử. Trên thực tế, mẹ hút thuốc làm nguy cơ đột tử tăng lên gấp đôi và nếu người bố cũng hút, thì nguy cơ này lại tăng gấp đôi lần nữa.
Nguy cơ bị SIDS tăng cao, nếu cả bố và mẹ đều hút thuốc lá, ngay cả khi họ hút ở bên ngoài và cách xa bé. Nếu người mẹ hút thuốc ở trên giường, có cả bé ở cùng, thì chắc chắn nguy cơ đột tử rất cao. Nguyên nhân về điều này chưa được sang tỏ. Nhưng dù như thế nào, chúng ta đều hiểu rằng không hút thuốc hay hút ít sẽ làm giảm nguy cơ cho bé.
Phải tránh không cho bất kỳ người nào hút thuốc gần bên bé – không hút thuốc trong nhà, trên xe hay bất cứ nơi nào có sự hiện diện của bé.
Chiếc nôi an toàn
Nôi cũ hay đã qua sử dụng, có thể gây nguy hiểm cho bé vì những lý do dưới đây:
- Những bộ phận lung lay hay gãy sẽ khiến cho chiếc nôi yếu đi.
- Có những lỗ hổng mà bé đang tập đi hoặc trẻ nhỏ dễ bị kẹt vào.
- Tay cầm, cột giăng mùng hay những con bù loong lồi ra có thể móc vào quần áo bao quanh cổ bé.
- Hai bên nôi quá thấp, và những bé hiếu động có thể trèo qua.
- Những cái móc sắc cạnh và các lỗ khoan trên thanh gỗ nôi có thể làm đau tay những bé hay táy máy.
- Lớp sơn phía bề ngoài nôi có thể chứa chất chì độc hại.
Bé có thể bị mắc kẹt trong một chiếc nôi bị nghiêng. Nếu bạn dùng nôi đưa và có kẹp chặn, bạn phải cài thanh kẹp này cẩn thận và đúng vị trí khi bạn có việc phải rời bé đi đâu đó, đồng thời cũng kiểm tra để đảm bảo chắn chắn là chiếc nôi không di chuyển được khi bạn không có ở đó để trông chừng.
Chú ý – Những chiếc nôi xách tay
Dùng một tấm đệm chắc chắn, sạch sẽ và vừa vặn, đi kèm với chiếc nôi xách tay (có thể xếp gọn). Không nên chèn thêm miếng lót dưới nệm vì bé có thể úp mặt xuống khe hở giữa tấm nệm và thành nôi.
Nệm an toàn
Nệm có vừa vặn với chiếc nôi, an toàn và sạch sẽ không?
Bé rất dễ bị kẹt trong khe hở, giữa tấm nệm và thành nôi. Điều này thật sự nguy hiểm, nếu bé bị úp mặt xuống nệm hay cổ bị chèn. Vì thế, phải đảm bảo chắc chắn là không có một lỗ hở nào lớn hơn 25 mm giữa tấm nệm và thành nôi cũng như hai bên đầu nôi.
- Phải tháo tấm nhựa bọc bên ngoài nệm ra.
- Luôn dùng tấm nệm bảo vệ không thấm nước, phải đảm bảo tấm đệm đủ chắc và vừa vặn.
- Gối hoặc miếng lót nêm không phải là loại nệm an toàn cho bé,
- vì quá mềm và có thể phủ lên mặt bé.
Bộ ra giường an toàn cho bé
Phải lấy hết gối, nệm bông, nệm lông vịt và các loại nệm bằng da cừu ra khỏi nôi
- Ra nệm mềm và đệm bông trong nôi là không cần thiết và có thể phủ lên mặt bé, làm bé khó thở.
- Nếu bạn đã bọc và quấn tã bé cẩn thận thì không cần phải phủ chăn lên đầu bé; như thế sẽ an toàn cho bé hơn.
Nơi ngủ an toàn
Dưới đây là một số điều cần tuân thủ và tránh khi cho bé ngủ vào ban ngày cũng như ban đêm.
Hãy luôn tuân thủ những điều này khi chăm sóc bé ở nhà hoặc bất cứ nơi đâu – kể cả khi chăm sóc bé vào ban ngày, ở trung tâm chăm sóc trẻ em, tại nhà bạn hay nhà thân hữu.
1. Cho bé ngủ trên giường dành cho người lớn mà không được canh chừng sẽ không an toàn, nếu bé:
- Bị mắc kẹt dưới bộ ra giường hoặc gối
- Bị rơi kẹt giữa tường và giường
- Bé rơi khỏi giường
- Bị người lớn đè, do họ ngủ quá say hay đang trong tình trạng say rượu. Nguy cơ tai nạn có thể gia tăng, nếu bạn để bé nằm một mình trên giường người lớn hay giường đôi.
2. Mặt bé dễ bị che phủ nếu nằm ở những nơi ngủ có bộ ra giường quá êm:
- Nếu bạn ngủ gật cùng với bé khi đang nằm trên sofa hay trường kỷ, thì nguy cơ bé bị tai nạn trong khi ngủ rất cao.
- Bé không cần gối. Gối, gối nệm hay gối dài thường rất mềm và dễ phủ lên mặt bé.
- Không nên đặt bé nằm trên loại giường nước hay túi nệm, vì không an toàn cho bé.
3. Dây nhợ lòng thòng
- Không nên đặt nôi ở nơi có dây kéo màn, dây kéo cửa sổ hoặc dây của các dụng cụ điện treo lòng thòng bởi chúng rất dễ quấn cổ bé.
- Để các đồ vật di động ra ngoài tầm với của tay hay miệng của những bé hiếu động và tò mò.
4. Lò sưởi và các thiết bị điện
- Hãy đặt lò sưởi hay bất cứ thiết bị điện nào cách xa nôi của bé để tránh nguy cơ gây phỏng, cháy và giật điện.
- Không nên sử dụng chăn điện, bình nước nóng hay túi giữ nhiệt cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
- Hãy nhớ rằng khi quá nóng, bé không thể tự leo ra khỏi giường hay nôi và cũng không biết cách cất chăn màn đi đâu. Mà bé bị nóng thì rất dễ bị đột tử.
5. Nôi đẩy, xe tập đi và ghế nhún là những thứ không thể kiểm soát hoàn toàn
- Hãy luôn để mắt trông chừng cẩn thận, khi bé nằm trong nôi đẩy, trong xe tập đi hay bất cứ đồ dùng dành cho trẻ.
- Sẽ rất nguy hiểm, nếu bé trở nên quấy rối trong lúc chúng ta không để ý.
- Hơn nữa, trông chừng không phải là biện pháp an toàn nếu chúng không được thực hiện theo những gì mà bạn nghĩ
- Phải đảm bảo rằng gác chân của xe tập đi đủ chắc và an toàn
- Một chiếc gác chân yếu sẽ rất dễ gãy và làm bé trượt ngã
Thông tin này cung cấp một cái nhìn tổng quan về việc cho bé ngủ an toàn mà bạn nên tuân theo
