Khi tôi mang thai đứa con đầu lòng, tôi luôn muốn làm mọi thứ đúng theo cách của nó. Ngoài việc chú trọng chế độ ăn uống và tuân thủ thực hiện mọi bài tập về nhà của lớp tiền sản, tôi còn lo trang trí phòng cho bé. Tôi biết được bé sơ sinh dường như thích những hoa văn đen trắng – nhưng thật khó tìm thấy tấm ra trải màu đen trắng điểm màu đỏ!
Cuối cùng chúng tôi sử dụng theo chủ đề các con vật vẽ bằng phấn màu và giới hạn hai màu đen trắng cho các món đồ chơi cũng như cho trang trí nhà cửa. Tuy nhiên, tôi đã thực sự rất ngạc nhiên khi thấy bé chú ý đồ vật đen trắng nhiều đến thế. Bé Parker của chúng tôi đặc biệt bị mê hoặc bởi tấm poster có hoa văn như một bàn cờ mà chúng tôi đính trên bàn thay quần áo.
Tại sao những thiết kế tương phản cao lại rất hấp dẫn đối với bé sơ sinh? Câu trả lời có thể là do mắt và não bộ của bé gây ra.
Bé thấy được gì?
Sau khi chào đời, bé có thể nhìn thấy ở khoảng cách 10 inch Xa hơn, mọi thứ trở nên mờ đi. Khả năng cảm nhận màu sắc cũng chưa đầy đủ. Thị giác chỉ phát triển khi bé lớn và tế bào mắt đã hoàn thiện. Vào 2 tháng tuổi, có thể bé sẽ thấy được các màu như: đỏ, cam, xanh lục, vàng. Khi được 4 tháng, bé sẽ có khả năng phân biệt được mọi màu sắc quang phổ, và thị giác gần như hoàn chỉnh giống như người lớn.
Bé sơ sinh thích nhìn vào những thứ mà bé có thể thấy – vì thế không có gì ngạc nhiên khi bé thích những thiết kế đen trắng hay có gam màu có độ tương phản cao. Bé còn tỏ ra thích thú đối với một số mẫu hoa văn, đặc biệt là bé rất thích nhìn các gương mặt.
"Bé sơ sinh theo bản năng thích nhìn gương mặt, bé đặc biệt chú ý đến gương mặt trái xoan với hai đốm mắt cùng khuôn miệng" Đó là nhận định của Bác sĩ Lise Eliot, tác giả của cuốn “Điều gì đang diễn ra? Sự phát triển của não bộ và tinh thần trong năm năm đầu đời” (Bantam, 2000), Bà đồng thời còn là phó giáo sư Khoa Sinh học tế bào và giải phẫu thuộc Đại học Y khoa Chicago. "Ngoài ra, bé còn thích những mẫu bàn cờ hay mắt trâu có đường kẻ đậm." Bà nói.
Có phải đồ chơi đen trắng kích thích bé hơn không?
Mọi thứ bé thích nhìn đều kích thích sự phát triển thị giác của bé - và có nhiều khả năng là bé thích nhìn những mẫu hình đen trắng, đặc biệt trong hai tháng đầu đời. Vì vậy, nếu bạn tìm được một áp phích đen trắng đẹp mắt hay cái lục lạc có màu sắc tương phản mạnh, con bạn sẽ rất thích đấy!
Nhưng liệu bé có thiếu hụt gì nếu bạn không có nhiều đồ dùng đen trắng? Câu trả lời là không, theo lời bác sĩ Eliot. "Hai màu đen trắng không có gì là kỳ diệu cả," bà nói. Bác sĩ còn lưu ý rằng mọi đồ vật mang màu sắc tương phản mạnh, dù đó là đồ chơi, một khuôn mặt hay chỉ là những cái bóng do chấn song của chiếc giường cũi tạo ra, đều có thể lôi cuốn sự chú ý của trẻ. “Về cơ bản, nếu không thấy sự tương phản trong đồ chơi, trẻ sẽ tìm kiếm ở thứ khác, những kích thích tự nhiên”.
Penny Warner, bác sĩ theo dõi sự phát triển của trẻ tại Đại học Diablo Valley ở San Ramon, Calif., đồng thời là tác giả của hơn 30 tựa sách về chăm sóc và sự phát triển trẻ em dành cho các bậc cha mẹ và em bé, trong đó có cuốn Khởi đầu trí thông minh cho bé (Meadowbrook Press, 2001) cũng đồng tình với nhận định này. "Trẻ không thiếu hụt gì cả khi không được chơi với đồ chơi có màu đen trắng.” “Đồ chơi tốt nhất dành cho trẻ chính là gương mặt của bố hoặc mẹ," Warner nói. "Vì nó sống động và mang nhiều nét tương phản – và đó chính là nơi bé bắt đầu hoạt động tri giác của mình."
Và cũng đừng quên những màu sáng! Vì xét cho cùng, sự nhạy cảm về màu sắc sẽ phát triển rất nhanh! Warner khẳng định. "Càng được làm quen với nhiều màu sắc, bé càng sớm có khả năng phân biệt màu sắc” " Vào khoảng tháng thứ 4, bé sẽ có thể nhìn và tận hưởng toàn bộ sắc màu của cầu vồng.”
Sử dụng màu đen và trắng
Hai bé trai sinh đôi của Karen Spring thích nhất là một thứ đồ chơi màu đen trắng. Spring, nhân viên của Deptford, N.J., nhớ lại sự thích thú của các con đối với bộ bài bằng nhựa đính trên móc khóa. "Có một số hình đen trắng ở trên bộ bài, và cả hai đứa đều muốn cầm, lắc và ngắm những mẫu hình trên đó," cô cho biết như thế.
Bạn có thể tận dụng sự thu hút tự nhiên của những mẫu hình tương phản màu sắc để khuyến khích con bạn vui chơi. Warner khuyên nên sử dụng các đồ chơi nhỏ gọn, như lục lạc để giúp bé có được sự tinh tế trong quan sát. "Dùng đồ chơi cỡ bằng bàn tay để chúng nằm trong tầm nhìn của bé..., cầm đồ chơi cách khoảng 10 inch rồi đung đưa," bà nói. "Trò chơi này giúp thúc đẩy khả năng theo dõi và nhìn chung quanh của bé."
Ngoài ra, những đồ vật di động cũng tuyệt vời trong mắt bé sơ sinh. Bà Warner còn khuyên: đảm bảo đồ vật di động phải đủ lớn để bé nhìn thấy và nên để đúng hướng nhìn của trẻ.
Và hãy nhớ thêm rằng, không có đồ chơi nào có thể thay thế đuợc một người chăm sóc ân cần. "Tốt nhất là một người thực nhìn sâu vào mắt bé, trò chuyện hay thủ thỉ, hát ru bé, tạo ra sự kích thích tổng hợp giữa thị giác, thính giác, ngôn ngữ và giao tiếp xã hội," Bác sĩ Eliot nói.
Hướng dẫn cơ bản về vấn đề “Đồ chơi an toàn là trên hết”
Khi chọn đồ chơi:
- Nhớ phải đọc nhãn mác của đồ chơi! Tìm xem các nhãn an toàn trên sản phẩm và lưu ý thông tin ghi trên nhãn.
- Đồ chơi dành cho bé dưới 3 tuổi nên có kích cỡ đủ lớn để tránh nguy cơ bé bị ngộp thở vì hóc và không nên có những bộ phận nhỏ tháo rời đi kèm. Khi bạn không yên tâm, hãy sử dụng loại thử nghiệm đơn giản này: Đồ chơi có chui qua được lõi ống giấy vệ sinh không? Nếu có, chứng tỏ đồ chơi đó quá nhỏ.
- Đặc biệt cẩn thận với đồ chơi có dây – có nguy cơ dây quấn cổ bé trong khi chơi.
Khi rửa đồ chơi:
- Đồ chơi cần rửa sạch nếu có bụi bẩn hay sau khi bé khỏi bệnh hoặc nếu có các bé khác sử dụng đồ chơi đó.
- Bạn luôn luôn phải rửa sạch đồ chơi theo hướng dẫn trên nhãn mác. Tuy nhiên, thông thường đồ chơi bằng vải sợi nên nhờ tiệm giặt ủi giặt bằng nước nóng. Những đồ chơi bằng nhựa nhỏ không có pin đi kèm có thể rửa bằng nước rửa chén. Nếu đồ chơi có pin, phải rửa mặt ngoài bằng xà bông và nước, rồi phơi khô.
- Sau khi rửa sạch sẽ đồ chơi bằng nhựa, bạn nên khử trùng đồ chơi bằng 1/4 tách nước tẩy trắng hòa chung với 4 lít nước. Nhúng đồ chơi không có pin vào trong nước tẩy, rồi phơi khô. Đồ chơi có pin có thể lau bằng nước tẩy rửa rồi hong khô.
Giữ gìn đồ chơi:
- Thường xuyên kiểm tra đồ chơi xem có hư hại gì không. Đồ chơi hỏng cần phải vứt bỏ.
- Bé ngày càng lớn nhưng đồ chơi thì vẫn vậy. Luôn chú ý giới hạn độ tuổi đối với mỗi đồ chơi, đặc biệt là những vật di động gắn bên nôi cần phải tháo ra khỏi nôi khi trẻ đã có thể tự nhổm dậy bằng tay và đầu gối.
