Đã có nhiều bài viết về chi phí nuôi dạy con từ lúc mới lọt lòng đến khi trưởng thành, nhưng những số liệu trong đó đáng tin đến mức nào? Có nhiều chọn lựa trong quá trình nuôi con sẽ làm thay đổi tổng chi phí.

Khi hợp thành một nhóm, phụ nữ chúng ta đều rất tháo vát và dù bằng nguồn lực nào thì chúng ta cũng sẽ nuôi dạy con thành đạt. Thực ra, khi bé mới biết ngồi, chúng ta đâu cần phải gửi bé vào các lớp thể dục, nhạc, jazz…….làm gì. Hầu hết chúng ta không có điều kiện làm thế, vậy mà có sao đâu. Chúng ta chỉ có những thứ cơ bản để giúp bé tồn tại được trong đời như chỗ ở, cơm nước, sức khỏe, học hành, các giá trị đạo đức, và quan trọng nhất là cảm giác được an toàn, yêu thương, trân trọng. Lúc bé, chúng ta coi những thứ đó là chuyện đương nhiên, nhưng khi làm mẹ rồi chúng ta mới thấy, để có được chúng, cha mẹ chúng ta đã hy sinh quên mình đến mức nào. Vì vậy, để nuôi con đến lúc trở thành một thanh niên điềm tĩnh, tốt bụng, ân cần, và hạnh phúc, chúng ta phải trải qua một quá trình hy sinh. Tôi nghĩ bạn có thể gọi những hy sinh đó thực sự là những “trả giá” nuôi dạy con.

Dưới đây tôi chỉ liệt kê một ít trong số những “Trả giá và hy sinh” đó:

• Đánh mất bản sắc trước đây của mình.
• Mất ngủ.
• Quan hệ với chồng thay đổi.
• Không còn khả năng theo đuổi sự nghiệp của mình một cách dễ dàng thoải mái.
• Thường trực 24/24, bảy ngày một tuần (“thường trực” vì lúc nào bé cũng gọi “Mẹ, mẹ, mẹ”).
• Không bao giờ đi vệ sinh hay đi tắm mà không phải kè kè bé bên cạnh.
• Trên bụng in những vết rạn da vĩnh viễn và một vóc dáng sồ sề.
• Không sắm quần áo mới cho mình, vì bé cần nhiều thứ hơn.
• Và quan trọng nhất là phải nhịn từng miếng ngon cho con.

Tôi không hề có ý bảo rằng các bà mẹ rất không ưa những “trả giá” kể trên. Thực ra, đó chính là những hy sinh mà chúng ta phải trải qua khi bắt đầu đảm nhiệm thiên chức làm cha mẹ. Thật vui khi biết tất cả chúng ta đều cùng hội cùng thuyền.

Bản sắc cá nhân

Ai trong chúng ta cũng có một bản sắc riêng, ít ra tôi cũng suy từ bản thân mình như thế, vậy mà hầu như chúng ta không thể nhớ nổi cuộc sống chúng ta trước khi có con là như thế nào. Việc nuôi con chiếm hết cuộc sống của chúng ta, đến mức chúng ta quên rằng trước đây mình có một cuộc sống khác hẳn. Khi có con, dù muốn hay không muốn, bản sắc bạn phải thay đổi. Bỗng nhiên bạn không còn là mình nữa, hoặc không còn là một người vợ nữa, mà đã chính thức trở thành một bà mẹ, và vai trò làm mẹ không chỉ giới hạn lúc con còn nhỏ mà thôi, mà kéo dài vĩnh viễn. Phải mất một thời gian bạn mới thích nghi được với bản sắc mới này, và con bạn càng lớn thì bản sắc đó sẽ thay đổi theo thời gian.

Nếu bạn may mắn được có người phụ giúp trong việc chăm con, thì thỉnh thoảng bạn cũng được đôi phút thư thả để trở lại với cuộc sống như hồi chưa có con. Hoặc có lẽ bạn chờ cho đến lúc các con đi mẫu giáo hoặc nhà trẻ rồi, mới dành thời gian để sống cho riêng mình. Nếu bạn đi làm, có lẽ thời gian ở công sở là lúc bạn sống cho riêng mình, là cách tốt nhất để sống lại như chính bạn trước đây. Nhiều nhóm bà mẹ hoặc bạn bè họ lên danh sách phân công giúp đỡ nhau, để mỗi người có được thời gian ở một mình hoặc với chồng. Nhiều bà mẹ lại thích đi đến những nơi tập thể dục có phòng giữ trẻ; nhờ vậy, họ có thời gian khôi phục lại tình trạng thể lực của mình trước đây, đồng thời được rảnh rang một chút, không phải giữ con, mặc dầu biết rằng con vẫn an toàn gần đó.

Mất ngủ

Bạn đã bị thiếu ngủ ngay từ đầu, suốt thai kỳ. Bạn không thể nào thoải mái được, bạn cứ bồn chồn, hay buồn nôn, rồi khi thai đuợc bốn tháng, bị đau bụng mắc rặn, bạn lo không biết đó là thật hay giả? Chẳng bao lâu, bạn nhận ra rằng mất ngủ như thế chưa thấm vào đâu, đó mới chỉ là khúc dạo đầu chuẩn bị cho lúc có con và bạn bắt đầu chỉ ngũ có 4 tiếng mỗi đêm, mà cứ 40 phút lại phải dậy một lần. Thật may, thời gian này qua đi tương đối nhanh (khoảng vài năm) dù ảnh hưởng của việc thiếu ngủ đó sẽ không bao giờ bù đắp được.

Quan hệ với chồng thay đổi.

Khi làm mẹ rồi, quan hệ giữa bạn với chồng hẳn sẽ thay đổi. Trước đây chỉ có hai người, thì nay là ba, hoặc bốn, hoặc năm …! Có thêm một người nữa chen vào quan hệ giữa hai vợ chồng thì quả là một gánh nặng. Nhiều ông bố có con đầu lòng cảm thấy khó thích nghi vì không biết mình sẽ phải làm gì; hơn nữa, họ có thể cảm thấy mình bị bỏ mặc sau khi bé ra đời. Nói thẳng ra, họ đang là ưu tiên số một của bạn, nay bị đẩy xuống hàng thứ yếu, xếp sau bé sơ sinh rất xa.

Để tránh hiểu lầm, bạn có thể nhờ “bố” hỗ trợ. Không gì tệ bằng việc bạn cứ yên lặng không nói, nghĩ rằng chồng biết mình cần gì, nhưng thực sự đâu phải vậy, thế là bạn đâm ra thất vọng, rồi hai người giận nhau. Khi chỉ dẫn cho chồng làm việc gì, bạn phải nói thật rõ ràng (nếu viết ra giấy càng tốt). Bạn đừng quên họ cũng chỉ tập tò trong việc làm bố, nên muốn giỏi thì cũng cần phải phạm đôi chút sai lầm. Bạn cũng đừng quên rằng cách làm của bố có thể khác với cách làm của mẹ, qua đó bé mới hiểu được rằng bố và mẹ là hai cá thể với những điểm mạnh và phẩm chất khác nhau.

Vợ chồng cần phải sắp xếp thời gian dành riêng cho nhau, nhưng nói thì dễ, thực hiện lại không dễ chút nào. Nhiều bà mẹ cảm thấy quá mỏi mệt và mất hứng thú trong chuyện sinh hoạt vợ chồng trong năm đầu làm mẹ và điều này người chồng khó mà chấp nhận được. Nếu thực hiện những điều đơn giản như cuối tuần hai vợ chồng cùng tản bộ với nhau, uống một tách trà, hoặc thắp lên một ngọn nến, trên chiếc bàn ăn tối, kèm theo một ly rượu, thì tình hình sẽ khác đi rất nhiều. Khi năm tháng trôi qua, con cái đã bắt đầu tự lập, lúc ấy vợ chồng có nhiều thời gian bên nhau, thì điều quan trọng là các bạn đã duy trì được sự gắn kết vốn đã đưa các bạn gần lại với nhau, ngay từ lúc ban đầu. Bạn phải luôn tâm niệm rằng, lý do bạn có con là vì tình yêu bạn có được trong quan hệ với chồng. Chỉ cần nỗ lực một chút là quan hệ giữa hai vợ chồng bạn sẽ đằm thắm hơn.

Việc công sở

Khi có con, bạn khó mà duy trì vai trò của mình ở chỗ làm như trước đây. Mặc dầu đã có những thay đổi trong những năm qua, để dung hợp giữa nhu cầu của các bà mẹ với công việc của họ, nhưng vẫn chưa đi tới đâu. Hầu hết phụ nữ, khi trở lại làm việc, đều mong muốn có được một vai trò vốn đáp ứng về mặt cá nhân và nghề nghiệp, trong khi vẫn có được sự linh hoạt, để họ có thể chu toàn cả “công việc” làm mẹ của mình. Nhiều phụ nữ hy sinh luôn con đường sự nghiệp mình đã chọn lúc ban đầu, để nhận một công việc khác có tính linh hoạt, thay vì phải đấu tranh, để đòi thay đổi trong vai trò trước đây của mình. Dĩ nhiên, bạn cũng cần phải có một chỗ giữ trẻ, dẫu cho bạn có lựa chọn giải pháp nào. Dù quyết định làm điều gì, bạn cũng hãy cố gắng cân bằng cho được giữa cuộc sống gia đình với công việc, cho dù rất khó khăn.

Công việc (không lương)

Nếu nghe ai bảo bạn rằng công việc “ở nhà nuôi con” quá khỏe, hoặc nhàn nhã, bạn hãy hít một hơi thật sâu, rồi bỏ đi chỗ khác. Rõ ràng những người đó chưa bao giờ làm mẹ, còn chuyện làm mẹ sướng khổ thế nào, thì chúng ta đã quá rành. Công việc làm mẹ chắc chắn là một trong những công việc gian khó nhất, vắt kiệt cảm xúc và sức lực của chúng ta, nhưng lại là một trong những công việc đền đáp cho chúng ta hậu hĩnh nhất và mang lại niềm vui lớn nhất. Có những ngày chúng ta cảm thấy mình không được trân trọng đúng mức, nhưng khi nhìn những nụ cười đầu đời của bé, đọc hàng chữ be bé của đứa con 5 tuổi viết “mẹ ơi, con yêu mẹ” hay được những đứa con tuổi thiếu niên chạy đến ôm mẹ, chúng ta cảm thấy thật chẳng bõ công.

Đối với một bà mẹ lần đầu sinh con, một trong những điều khó thích nghi nhất là luôn túc trực bên con. Lúc nào cũng phải sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu của bé thì quả là một hy sinh lớn lao, nhưng đó lại là một hy sinh mà chúng ta không hề quản ngại. Đó là “công việc” của chúng ta! Có lúc bạn cảm thấy như bị quá tải; xin bạn an tâm, cảm giác đó là bình thường. Ai trong chúng ta thỉnh thoảng lại không hét lên “để cho tôi được yên.” Có câu chuyện về một bà mẹ, sau khi sinh con và đi làm trở lại. Ngày đầu tiên, khi ngồi trong nhà vệ sinh, cô ta bật khóc. Một phụ nữ làm việc gần bên hỏi cô ấy liệu có sao không. Cô trả lời: “Không sao cả. Chỉ là tôi nhớ xiết bao cái khoảnh khắc đi vệ sinh lúc nào cũng phải kè kè cháu bé bên cạnh.”

Có thể quy công việc không lương của một bà mẹ ra tiền được không? Công việc đó bao hàm những yếu tố của tất cả các loại công việc sau đây:

• Giữ trẻ 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần
• Lau dọn
• Nấu nướng / Đầu bếp
• Tài xế
• Nhân viên sơ cứu và y tá chăm cho gia đình có người bệnh
• Dạy vỡ lòng và dạy kèm tư gia
• Quản lý gia đình và ngân sách gia đình
• Giặt giũ
• Những công việc linh tinh và lặt vặt
• Nhà tâm lý học trẻ em
• Người hòa giải
• Cảnh sát, quan tòa, và trọng tài
• Giáo viên vẽ và thủ công

Nếu thuê người để làm tất cả những công việc kể trên trong gia đình bạn, sẽ tốn bao nhiêu? Không thể nào quy công việc làm mẹ của bạn ra tiền được, vì đối với những công việc kể trên không ai làm nhiều như bạn. Từ “mẹ” mang rất nhiều ý nghĩa. “Mẹ” cũng chính là tình yêu, sự lo toan và tận tụy. Vì vậy, một người mẹ là vô giá.

Khi cơ thể bạn thay đổi

Tất cả chúng ta đều biết khi mang thai, vóc dáng sẽ thay đổi, nhưng sau khi sinh bạn khó mà nhận biết được bạn đang có một vóc dáng mới. Một số phụ nữ dù có tập luyện đến mức nào hoặc kiêng bớt các loại thức ăn “không tốt” cho vóc dáng thì bụng vẫn hơi phệ, và trên bụng có thể xuất hiện những vết rạn da. Bạn có vứt đi mấy chiếc áo hở bụng và quần hở lưng mà bạn rất thích mặc trước khi sinh con, hay bạn cất chúng đi, với hy vọng một ngày nào đó, bạn sẽ tìm thấy phép mầu?

Nhiều phụ nữ lúc mang thai các dây chằng giãn dần ra theo thai kỳ, nay không thể co về lại như trước, kết quả là lồng ngực to ra, cỡ giày tăng và hông bè hơn.

Điều quan trọng là thật sự cảm giác bất mãn đó là bình thường và cũng đừng quá buồn phiền về sự thay đổi vóc dáng ấy. Điểm cốt yếu là đảm bảo sao cho mình được mạnh khỏe, bằng không sẽ không thể lo nổi cho đứa con hiếu động của mình. Trước khi bắt đầu chương trình rèn luyện thân thể, bạn nên bàn với bác sĩ để xác định phải tập thế nào cho phù hợp, kể cả chế độ ăn uống.

Những hy sinh hàng ngày

Là người mẹ, dường như chúng ta đã có sẵn đức tính hy sinh thiên bẩm đối với con cái. Những hy sinh hàng ngày của chúng ta có thể là không to tát lắm, nhưng chúng thể hiện mức độ yêu thương tận tụy mà trước khi sinh con chúng ta không nghĩ là mình có được. Thường chỉ sau khi sắm sữa mọi thứ cho con cái chúng ta mới nghĩ đến việc mua quần áo mới cho mình, đi săn sóc da mặt hoặc xoa bóp. Đã bao nhiêu lần bạn bước ra khỏi nhà với một túi đựng đầy đồ ăn trưa, thức uống, bánh snack cho bé, còn mình thì không có gì hết? Có lẽ phần mình, bạn tạm bằng lòng với những vụn bánh và thức ăn thừa.

Tại sao chúng ta lúc nào cũng coi nặng con cái hơn bản thân mình? Bởi vì bạn là một người mẹ.

Những hy sinh đó có quá to tát không?

Câu trả lời đơn giản là “KHÔNG”. Vâng, làm mẹ thật vất vả và chúng ta phải thay đổi cuộc sống rất nhiều, tuy nhiên bạn khó mà tìm được bà mẹ nào nói rằng họ muốn quay lại cái thời khi chưa sinh con. Ai chứ tôi thì không.